Το Δίκτυο στη Βουλή: Η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο χρειάζεται περισσότερα από μια απαγόρευση
21-10-2026 14:31
Την ανάγκη να ακουστεί η φωνή των ίδιων των παιδιών, αλλά και να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ψηφιακή εκπαίδευση και τη λογοδοσία των μεγάλων πλατφορμών, ανέδειξε το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού κατά τη συζήτηση στη Βουλή για την απαγόρευση της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους.
Το Δίκτυο συμμετείχε στις 16 Οκτωβρίου 2026 στην ακρόαση φορέων της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής, με αντικείμενο το σχέδιο νόμου «Απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους».
Εκπροσωπώντας το Δίκτυο, ο Πελοπίδας Νικολόπουλος, δικηγόρος και υπεύθυνος συνηγορίας της οργάνωσης, έθεσε εξαρχής ένα βασικό ερώτημα: Πώς μπορεί να συζητείται ένα μέτρο που επηρεάζει άμεσα τη ζωή των παιδιών, χωρίς να συμμετέχουν τα ίδια στη συζήτηση;
Όπως επισήμανε, το άρθρο 12 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού κατοχυρώνει το δικαίωμά τους να εκφράζουν τη γνώμη τους για ζητήματα που τα αφορούν και να λαμβάνεται αυτή υπόψη ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά τους. Ωστόσο, στην ακρόαση δεν είχαν προσκληθεί παιδιά ή εκπρόσωποί τους. Το Δίκτυο ήταν ο μοναδικός φορέας που ανέδειξε αυτή την απουσία.
Προστασία στο διαδίκτυο, όχι μόνο απαγορεύσεις
Το Δίκτυο αναγνώρισε ότι οι κίνδυνοι του ψηφιακού περιβάλλοντος απαιτούν ουσιαστικά μέτρα προστασίας. Το επιβλαβές περιεχόμενο, οι εθιστικοί αλγόριθμοι, η ανεπαρκής προστασία προσωπικών δεδομένων και οι νέες προκλήσεις που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν σοβαρά ζητήματα που δεν αφορούν μόνο τα παιδιά, αλλά ολόκληρη την κοινωνία.
Ωστόσο, μια οριζόντια απαγόρευση δεν αποτελεί από μόνη της αποτελεσματική λύση. Υπάρχει ο κίνδυνος να οδηγήσει παιδιά σε λιγότερο ελεγχόμενες διαδικτυακές πλατφόρμες ή να τα αποθαρρύνει από το να αναφέρουν προβλήματα και παραβιάσεις που αντιμετωπίζουν.
Το Δίκτυο τόνισε ότι η ευθύνη πρέπει να στραφεί περισσότερο και στις ίδιες τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες: στον τρόπο που σχεδιάζουν τις υπηρεσίες τους, στο περιεχόμενο που προβάλλουν, στη λειτουργία των αλγορίθμων τους και στη διαφάνεια και τη λογοδοσία τους.
Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα για την προστασία των προσωπικών δεδομένων κατά την επαλήθευση της ηλικίας και για την εφαρμογή της ήδη υπάρχουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ψηφιακή παιδεία. Η συστηματική εκπαίδευση των παιδιών, των εκπαιδευτικών και των γονέων, η καλλιέργεια κριτικής σκέψης και η εξοικείωση με την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση του διαδικτύου μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική και μακροπρόθεσμη προστασία.
Οι θέσεις αυτές έχουν παρουσιαστεί και σε ανοιχτή επιστολή που συνυπέγραψαν το Δίκτυο μαζί με 25 διεθνείς, ευρωπαϊκές και ελληνικές οργανώσεις και απεστάλη στις 20 Μαΐου 2026 στον Πρωθυπουργό και στους αρμόδιους υπουργούς. Η επιστολή διαβιβάστηκε και στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής πριν από τη συζήτηση.
Τι λένε τα ίδια τα παιδιά;
Για να καταγράψει τις απόψεις των παιδιών, το Δίκτυο, σε συνεργασία με την οργάνωση Youth in the Loop, πραγματοποίησε ανώνυμη πανελλαδική διαβούλευση με τη συμμετοχή 464 παιδιών ηλικίας 10 έως 15 ετών.
Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα, στην ερώτηση για την απαγόρευση της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 15 ετών, το 45,5% δήλωσε ότι διαφωνεί, το 25,2% ότι συμφωνεί και το 20,8% ότι δεν γνωρίζει.
Πέρα όμως από τα ποσοστά, ιδιαίτερη αξία έχουν όσα ανέφεραν τα ίδια τα παιδιά. Στις απαντήσεις τους αναδεικνύουν την ανάγκη ελέγχου του επιβλαβούς περιεχομένου, προστασίας των προσωπικών δεδομένων, αντιμετώπισης των εθιστικών αλγορίθμων και καλύτερης εκπαίδευσης για τη χρήση του διαδικτύου. Καταθέτουν επίσης δικές τους σκέψεις και προτάσεις για το πώς θα μπορούσε να γίνει ασφαλέστερο το ψηφιακό περιβάλλον.
Η τοποθέτηση του Δικτύου στη Βουλή ολοκληρώθηκε με τα λόγια των ίδιων των παιδιών:
«Από προσωπική άποψη πιστεύω ότι είναι άδικο για εμάς. Εφόσον δεν κάθισαν να μας μιλήσουν για αυτό και να ακούσουν τις απόψεις μας, ώστε να βρεθούμε σε ένα συμπέρασμα όπου είναι δίκαιο για όλους».
«Δεν θα ήταν σωστό διότι τα παιδιά όταν γίνουν 15 χρονών θα πέσουν με τα μούτρα στο κινητό. Επίσης, θα βρουν και πάλι τρόπο να μπουν στο διαδίκτυο, άρα είναι ανούσιο. Τέλος, θα μπορούσαν να μειώσουν την ώρα στον κινητό και όχι να την απαγορεύσουν εντελώς».
«Γιατί με το να αποφύγουμε μια κατάσταση με την οποία τα παιδιά θα έρθουν σε επαφή σύντομα επειδή ζούμε σε έναν ψηφιακό κόσμο, δεν καταφέρνουμε κάτι. Αντίθετα, αν μαθαίνουμε στα παιδιά τη σωστή χρήση και λειτουργία των μίντια θα έχουμε τα θεμιτά αποτελέσματα».
Μια συζήτηση που πρέπει να συνεχιστεί
Κατά την ακρόαση, εκπρόσωποι δημόσιων υπηρεσιών και οργανισμών, επιστημονικών φορέων, οργανώσεων, εκπαιδευτικών και Ανεξάρτητων Αρχών επεσήμαναν αφενός τη σημασία ελέγχου του περιεχομένου των μεγάλων πλατφόρμων και αφετέρου τόνισαν ότι μια οριζόντια απαγόρευση αν δεν συνοδευθεί από παράλληλες δράσεις, ιδίως ως προς την ψηφιακή παιδεία και εκπαίδευση, δεν θα έχει αποτέλεσμα. Κοινή αποδοχή αποτέλεσε ότι το ζήτημα της απαγόρευσης της χρήσης μεσών κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 15 ετών χρειάζεται πολύπλευρη προσέγγιση, συνεχή παρακολούθηση, έλεγχο των μεγάλων πλατφόρμων και ανάπτυξη και υλοποίηση στοχευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων, τόσο εντός του σχολικού περιβάλλοντος σε παιδιά και εκπαιδευτικούς, όσο και μέσω υποστήριξης των γονέων. Συζήτηση έγινε και ως προς τη ρητή αναφορά των επιγραμμικών υπηρεσιών που θα ελέγχονται, όπως επίσης και για τις μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας και το σύννομο της προστασίας των προσωπικών μας δεδομένων.
Στον κύκλο ερωτήσεων που ακολούθησε από τα μέλη της Επιτροπής, το Δίκτυο παρουσίασε την μεθοδολογία που ακολούθησε για τη διαβούλευση με τα παιδιά και επανέλαβε ότι η προστασία τους δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια απαγόρευση. Χρειάζεται ένας συνδυασμός μέτρων, με ουσιαστικό έλεγχο των πλατφορμών, εκπαίδευση, υποστήριξη των οικογενειών και ενεργή συμμετοχή των παιδιών στη διαμόρφωση των αποφάσεων.
Το βασικό μήνυμα του Δικτύου είναι σαφές: η προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο πρέπει να ενισχύει τα δικαιώματα και τις δυνατότητές τους, όχι να παραβλέπει τη γνώμη τους.
Η συζήτηση είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Βουλής. Η αρχική τοποθέτηση του Δικτύου βρίσκεται στο διάστημα 1:27:15–1:33:25 και η δευτερολογία στο 3:35:31–3:40:42. Εναλλακτικά διαβάστε την εισήγησή μας στο συνημμένο έγγραφο.
Σχετικά με Εμάς
Είμαστε ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο. Από το 2004 ερευνούμε και προωθούμε τα δικαιώματα του παιδιού. Οργανώνουμε Εκπαιδευτικά Προγράμματα, Κοινωνικο-Πολιτισμικές Δράσεις και συνεργαζόμαστε με οργανώσεις του εξωτερικού και της χώρας μας. Στηριζόμαστε στη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού του ΟΗΕ, στην κοινωνική αλληλεγγύη, την πολιτισμική διαφορετικότητα και την εθελοντική προσφορά των μελών και φίλων μας.
Περισσότερα
Στοιχεία ΕπικοινωνίαςΦόρμα Επικοινωνίας
Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού
Αλκαµένους 11Β, ΤΚ 104 39 Αθήνα
+30 210 8846590
diktio@ddp.gr
