Επιτροπή δικαιωμάτων του παιδιού
Η Επιτροπή Δικαιωμάτων του Παιδιού είναι ένα όργανο αποτελούμενο από ανεξάρτητους/ες εμπειρογνώμονες που επιβλέπει την εφαρμογή της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού από τα Κράτη μέλη τα οποία δεσμεύονται από αυτή. Η εν λόγω Επιτροπή επιβλέπει και την εφαρμογή των δύο Προαιρετικών Πρωτοκόλλων της Σύμβασης, αυτού που αφορά στην ανάμιξη παιδιών σε ένοπλη σύρραξη και αυτού που σχετίζεται με την εμπορία παιδιών, την παιδική πορνεία και παιδική πορνογραφία.
Όλα τα Κράτη μέλη της Σύμβασης υποχρεούνται να υποβάλουν στην Επιτροπή, κατά τακτά χρονικά διαστήματα, εκθέσεις (reports/ rapports) για την εφαρμογή των προβλεπόμενων από τη Σύμβαση δικαιωμάτων. Είναι υποχρεωμένα να υποβάλουν την πρώτη έκθεση μέσα σε μία προθεσμία 2 ετών από τότε που προσχώρησαν στη Σύμβαση και, στη συνέχεια, κάθε πέντε έτη. Η Επιτροπή εξετάζει την κάθε έκθεση και παρουσιάζει τις ανησυχίες της και τις συστάσεις της στο Κράτος μέλος με τη μορφή «καταληκτικών παρατηρήσεων».
Η Επιτροπή εξετάζει, επίσης, και τις συμπληρωματικές εκθέσεις που υποβάλλονται από τα Κράτη που έχουν προσχωρήσει στα δύο Προαιρετικά Πρωτόκολλα.
Η Επιτροπή προβαίνει ακόμα σε ερμηνεία των διατάξεων των σχετικών με τα δικαιώματα των παιδιών υπό τη μορφή γενικών σχολίων (general comments/observations générales).
Η Ελλάδα και η Επιτροπή του Ο.Η.Ε. για τα δικαιώματα του παιδιού
Α. Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού
Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού κυρώθηκε από την Ελλάδα με το Νόμο 2101/1992 (ΦΕΚ Α’ 192). Έκτοτε, το ελληνικό κράτος έχει υποβάλει στην Επιτροπή Δικαιωμάτων του Παιδιού εκθέσεις το 2000 (αρχική έκθεση) και το 2009 (δεύτερη και τρίτη περιοδική έκθεση). Μη Κυβερνητικές οργανώσεις έχουν, επίσης, υποβάλει εναλλακτικές εκθέσεις στην Επιτροπή Δικαιωμάτων του Παιδιού τόσο το 2001 (ενόψει της εξέτασης της αρχικής έκθεσης) όσο και το 2011 (ενόψει της εξέτασης της δεύτερης και τρίτης περιοδικής έκθεσης). Στην προετοιμασία και στη σύνταξη αυτής της τελευταίας εναλλακτικής έκθεσης συμμετείχε και το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Ο Συνήγορος του Πολίτη (ενόψει της εξέτασης της δεύτερης και τρίτης περιοδικής έκθεσης) είχε υποβάλει και αυτός έκθεση προς την Επιτροπή με τίτλο «Διαπιστώσεις και προτάσεις της Ανεξάρτητης Αρχής για την εφαρμογή των δικαιωμάτων του παιδιού στην Ελλάδα (Ιούλιος 2003 – Δεκέμβριος 2011)».
Η Επιτροπή Δικαιωμάτων του Παιδιού εξέδωσε τις πρώτες καταληκτικές παρατηρήσεις της για τα δικαιώματα του παιδιού στην Ελλάδα το 2002 ως απάντηση στην αρχική έκθεση του ελληνικού κράτους. Καταληκτικές παρατηρήσεις από την Επιτροπή εκδόθηκαν και το 2012 κατόπιν της εξέτασης της δεύτερης και της τρίτης περιοδικής έκθεσης της Ελλάδας.
Η Ελλάδα όφειλε να καταθέσει εντός του 2017 την Έκθεσή της στην Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ωστόσο αυτό έγινε εν τέλει στις 21/12/2018. Από την πλευρά της, η Επιτροπή ήδη στις 12/3/2020 απέστειλε στην Ελλάδα έγγραφο, ζητώντας διευκρινίσεις και περαιτέρω εξηγήσεις και αναφορά με αριθμητικά δεδομένα των ζητημάτων της παιδικής προστασίας στην Ελλάδα.
Περαιτέρω, στην Έκθεση που υπέβαλε η Ελλάδα στην Επιτροπή, έχει υποβληθεί παράλληλη εναλλακτική έκθεση από τον Συνήγορο του Παιδιού και από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Στις εκθέσεις αυτών των δύο ανεξάρτητων οργάνων συμμετείχε το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού.
Τον Ιούνιο του 2022 η Επιτροπή απέστειλε τις παρατηρήσεις και συστάσεις της στο Ελληνικό Κράτος, επισημαίνοντας την συλλογή και δημοσίευση δεδομένων, καθώς και την ενοποίηση της κατακερματισμένης νομοθεσίας και παιδικής προστασίας προκειμένου να εισαχθεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα παιδικής προστασίας.
Β. Τα Προαιρετικά Πρωτόκολλα
Το Προαιρετικό Πρωτόκολλο για την ανάμιξη παιδιών σε ένοπλη σύρραξη κυρώθηκε από την Ελλάδα με το Νόμο 3080/2002 (ΦΕΚ Α’ 312), ενώ το Προαιρετικό Πρωτόκολλο για την εμπορία παιδιών, την παιδική πορνεία και παιδική πορνογραφία με το Νόμο 3625/2007 (ΦΕΚ Α’ 290). Το 3ο Προαιρετικό Πρωτόκολλο για τη διαδικασία επικοινωνίας, που προβλέπει τη δυνατότητα άμεσης προσφυγής παιδιών ή εκπροσώπων τους ενώπιον της Επιτροπής (άρθρο 5) και τη διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων (άρθρο 6) σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων τους, δεν έχει κυρωθεί έως σήμερα από την Ελλάδα, στερώντας κατά τον τρόπο αυτό το δικαίωμα αυτοτελούς προσφυγής των ανηλίκων, διαδικασία μέσω της οποίας θα μπορούσαν να επιτύχουν άμεσα και εφαρμόσιμα αποτελέσματα.
Η Ελλάδα υπέβαλε αρχική έκθεση το 2010 για την εφαρμογή του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου σε σχέση με την ανάμιξη παιδιών σε ένοπλη σύρραξη και το 2011 για την εφαρμογή του Προαιρετικού Πρωτοκόλλου σχετικά με την εμπορία παιδιών, την παιδική πορνεία και παιδική πορνογραφία. Η Επιτροπή με τη σειρά της απάντησε στις δύο αρχικές εκθέσεις με αντίστοιχες καταληκτικές παρατηρήσεις το 2012. Έκτοτε, η Ελλάδα δεν έχει υποβάλει άλλη έκθεση στην Επιτροπή.
+30 210 8846590
diktio@ddp.gr
